Thứ bảy, 24 Tháng 8 2019
TIN MỚI

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và một số tác động đến Việt Nam

Chien tranh thuong mai My Trung va mot so tac dong den Viet NamChiến tranh thương mi M - Trung Quc chính thc n ra t ngày 22/3/2018, khi Tng thng M Donald Trump tuyên b đánh thuế 50 t USD đi vi hàng hóa Trung Quc xut khu vào M, đ ngăn chn nhng gì h cho là hành vi thương mi không công bng và hành vi trm cp tài sn trí tu.

T đó đến nay, s leo thang căng thng gia hai nn kinh tế ln nht thế gii đã vượt qua biên gii hai nước, tác đng mnh m ti nn kinh tế toàn cu và Vit Nam cũng không nm ngoài vòng xoáy đó.

Din biến chiến tranh thương mi M - Trung Quc

Sau khi thông báo s đánh thuế tt c các mt hàng nhp khu t thép và nhôm, bao gm c hàng hóa Trung Quc (1/3/2018), ngày 22/3/2018, Tng thng M Donald Trump đã ký biên bn ghi nh theo Mc 301 ca Đo lut Thương mi năm 1974, ch đo Đi din Thương mi M (USTR) áp dng đánh thuế 50 t USD cho hàng hóa Trung Quc. Đáp tr hành đng ca M, ngày 2/4/2018, B Thương mi Trung Quc đã áp đt thuế đi vi 128 sn phm ca M, bao gm: Phế liu nhôm, máy bay, ô tô, sn phm tht ln và đu nành (có thuế sut 25%), cũng như trái cây, ht và ng thép (15%).

Tiếp đó, ngày 3/4/2018, USTR công b danh sách  áp đt thuế đi vi hơn 1.300 mt hàng nhp khu ca Trung Quc tr giá 50 t USD, trong đó có kế hoch áp đt thuế, bao gm chi tiết máy bay, pin, ti vi màn hình phng, thiết b y tế, v tinh và vũ khí. Đ ng phó, Trung Quc đã áp dng mc thuế 25% b sung cho máy bay, ô tô và đu tương - là hàng xut khu nông nghip hàng đu ca M sang Trung Quc. Sau hành đng ca Trung Quc, ngày 5/4/2018, Tng thng Donald Trump đã ch đo USTR xem xét áp thuế 100 t USD trong các mc thuế b sung.

Xung đt thương mi gia M và Trung Quc din ra ngày càng căng thng hơn, khi Trung Quc hy đơn hàng mua đu tương ca M. Ngày 20/5/2018, tr li phng vn trên Fox News Sunday, B trưởng Tài chính M Steven Mnuchin cho biết: Chúng tôi đang đưa cuc chiến thương mi vào tình trng trì tr. Nhà Trng đã công b vào ngày 29/5/2018 s áp đt mc thuế 25% đi vi trên 50 t USD hàng hóa ca Trung Quc vi công ngh quan trng trong công nghip; danh sách đy đ các sn phm b nh hưởng s được công b trước ngày 15/6/2018 và mc thuế s được thc hin ngay sau đó. Nhà Trng cũng cho biết, s công b và áp đt các hn chế đu tư và tăng cường kim soát xut khu cho các cá nhân và t chc Trung Quc, đ ngăn chn h mua li công ngh ca M, Hãng BBC đưa tin, ngày 3/6/2018, Trung Quc đã cnh báo rng, tt c các cuc đàm phán thương mi gia Bc Kinh và Washington s b vô hiu, nếu M thiết lp các bin pháp trng pht thương mi.

Thc hin công b trên, ngày 15/6/2018, Tng thng Donald Trump tuyên b: M s áp đt mc thuế 25% trên 50 t USD xut khu ca Trung Quc. Trong đó, 34 t USD s bt đu vào ngày 6/7/2018, 16 t USD còn li s tính t ngày sau đó. Vi hành đng đó, B Thương mi Trung Quc cáo buc, M đã châm ngòi cho mt cuc chiến thương mi và Trung Quc s đáp tr vi mc thuế tương t đi vi hàng nhp khu ca M, bt đu t ngày 6/7/2018. Ba ngày sau, ngày 9/7/2018, Nhà Trng tuyên b rng, M s áp đt thêm 10% thuế quan đi vi hàng nhp khu tr giá 200 t USD nếu Trung Quc tr đũa các mc thuế ca M. B Thương mi Trung Quc tr li nhanh chóng rng Trung Quc s "phn công cng rn". Theo đó, Trung Quc đã kích hot mc thuế tr đũa cho cùng mt s tin. Thuế sut chiếm 0,1% tng sn phm tng sn phm quc ni toàn cu… Và tình hình hin nay cho thy, căng thng thương mi vn còn tiếp din, ngày càng gay gt và chưa có du hiu s dng li.

Tác đng đi vi th trường tài chính - tin t Vit Nam

S leo thang căng thng gia hai nn kinh tế ln nht thế gii đã vượt qua biên gii ca hai nước, tác đng mnh m ti nn kinh tế toàn cu và Vit Nam cũng không nm ngoài vòng xoáy đó. Xét v mt tích cc, Vit Nam là nước nm trong top 5 quc gia mà M có thâm ht thương mi ln nht thế gii vi hơn 38 t USD năm 2017. Nhng mt hàng M đánh thuế nhp khu t Trung Quc đu nm trong thế mnh xut khu ca Vit Nam. Như vy, đây có th là cơ hi tt đ Vit Nam chiếm lĩnh th phn. Mt khác, khi đng USD tăng giá, NDT gim giá s có li cho xut khu ca Vit Nam trong ngn hn, vì VND ch yếu neo theo giá USD. Bên cnh đó, dòng vn đu tư trc tiếp nước ngoài (FDI) vào Vit Nam cũng có th tăng lên trong bi cnh dòng vn FDI vào các nước b M đánh thuế cao s có xu hướng chng li.

Bên cnh tác đng tích cc, Vit Nam cũng s chu mt s tác đng bt li t cuc chiến thương mi M - Trung Quc như: Nn kinh tế Vit Nam tuy nh nhưng có đ m ln, li ph thuc nhiu vào xut nhp khu, trong đó, Trung Quc và M là hai đi tác ln nht v ngoi thương ca Vit Nam. Do đó, khi 2 đi tác ln xy ra xung đt s gây ra nhng nh hưởng nht đnh ti hot đng xut nhp khu ca Vit Nam. Hàng hóa Trung Quc xut sang M b hn chế dn ti dư tha và có th đ v th trường Vit Nam, gây sc ép cnh tranh đi vi các doanh nghip ca Vit Nam. Mt khác, hàng hóa xut khu t Vit Nam sang Trung Quc s khó khăn hơn, bi vì Trung Quc phi tp trung tiêu th hàng hóa ni đa. Ngoài ra, còn có nhng lo ngi v kh năng Trung Quc lp ráp sn phm và dán nhãn “Made in Vit Nam” đ tránh thuế ca M. Nếu Vit Nam không kim soát cht ch vn đ này, rt có th M s áp dng nhng bin pháp trng pht tương t như đi vi Trung Quc.

Bên cnh các tác đng đi vi nn kinh tế Vit Nam, cuc chiến thương mi M - Trung Quc cũng tác đng mnh ti th trường tài chính - tin t Vit Nam, c th:  Đi vi th trường chng khoán (TTCK) Vit Nam, TTCK Vit Nam sau khi đt k lc vào tháng 4/2018, đã xut hin xu hướng gim đim mnh vi vic nhà đu tư (NĐT) ngoi liên tc rút vn ròng, bt chp nn kinh tế đang có nhng chuyn biến tích cc như: Kinh tế vĩ mô n đnh, lm phát thp, d tr ngoi hi cao và dòng vn FDI vào tiếp tc tăng. Ch trong vòng chưa đy 01 tháng (t 6/7 - 27/7/2018), các NĐT nước ngoài đã liên tc bán ròng trên c 2 s giao dch chng khoán vi tng giá tr gn 1.669 t đng. D báo tình trng này còn tiếp din, các NĐT có xu hướng hoãn li các các d án đu tư bi do chiến tranh thương mi được d báo s còn tiếp din.

TTCK st gim trong thi gian qua còn do mt s nguyên nhân khác như: Vic Cc D tr Liên bang M (FED) tăng lãi sut; các qu đu tư quc gia SWF đang bán bt phn đu tư trên các th trường mi ni, trong đó có Vit Nam. Đi vi th trường tin t, VND liên tc tăng giá so vi NDT và mt giá so vi đng USD k t tháng 4/2018, đc bit sau Chiến tranh thương mi M - Trung, mc đ biến đng giá ln hơn so vi các tháng trước đó. T giá VND/USD liên tc tăng, đc bit là trong tháng 7 và đu tháng 8/2018, khi căng thng thương mi M - Trung lên cao.

Nhiu d báo cho thy, trong thi gian ti, t giá VND/USD s tiếp tc b nh hưởng gián tiếp bi cuc chiến thương mi M - Trung, nguyên nhân ch yếu là do: Đng USD tiếp tc mnh lên; Dòng vn đu tư nước ngoài có nguy cơ rút vn do giá tr đng USD tăng; Trung Quc liên tiếp phá giá đng NDT như mt gii pháp đi vi các chính sách thương mi ca M.

Gii pháp gim thiu tác đng t cuc chiến thương mi M - Trung Quc

Thc tế cho thy, khi Chiến tranh thương mi M - Trung bùng n, t giá VND/NDT liên tiếp gim và mc đ gim mnh hơn là k t cui tháng 6/2018. Như vy, so vi NDT, VND đang đt dn lên, khiến giá c hàng hóa Trung Quc ti Vit Nam r hơn, sc cnh tranh ca hàng Trung Quc đang tăng lên. Trong bi cnh đó, nếu đ VND mt giá theo tc đ đng tin NDT ca Trung Quc đ duy trì sc cnh tranh ca hàng hóa xut khu trên th trường quc tế, thì có th gây mt nim tin v đng VND, tăng nguy cơ rút vn nước ngoài, tác đng lên tăng trưởng và lm phát. Mt khác, nếu VND tiếp tc duy trì mc như hin nay, vic xut khu ca hàng hóa Vit Nam s gp khó khăn, nhp khu tăng lên, hàng Trung Quc có th tràn sang Vit Nam, cán cân thanh toán có th rơi vào tình trng xu hơn… Đ ng phó vi tình hung trên, Vit Nam cn lưu ý mt s vn đ trng tâm sau:

Th nht, tăng cường vai trò qun lý ca Nhà nước: Nhà nước đ ch đng các bin pháp đi phó vi nguy cơ biến đng t giá gia NDT và USD tác đng ti thương mi Vit Nam; ch đng đưa ra các bin pháp đ bo v hàng hóa trong nước cũng như ngăn chn hàng hóa nhp lu t nước ngoài. Gii chuyên gia khuyến ngh, Chính ph cn theo dõi sát sao din biến ca cuc chiến tranh thương mi M -Trung và đng thái ca Ngân hàng Trung ương các nước. Đng thi, Ngân hàng Nhà nước cn s dng đng b các bin pháp và công c chính sách tin t khác, thm chí tăng cung ngoi t đ bình n th trường, góp phn n đnh kinh tế vĩ mô.

Các cơ quan chc năng cũng cn sm áp dng các bin pháp phòng v thương mi có hiu lc, cn s dng các bin pháp gii quyết và kim soát cht lượng hàng hóa, nhm ngăn chn ngay ti các ca khu, hi quan; Sát sao phòng chng buôn, nhp lu hàng hóa và các đi qun lý th trường cn siết cht vic t chc theo dõi, bám sát đa bàn. Cùng vi đó, các cơ quan chc năng cũng cn nghiên cu k các hàng hoá ca Trung Quc có th nhp vào Vit Nam đ đ phòng trường hp do xut khu ca Trung Quc sang M b hn chế, nước này s chuyn hàng sang Vit Nam, t đó xut khu sang th trường M vi nhãn mác là hàng t Vit Nam. Bên cnh đó, cn tiếp cn nhanh vi các NĐT ln trên thế gii, tranh th thi cơ th trường Trung Quc b nh hưởng đ xúc tiến đu tư vào Vit Nam.

Th hai, tăng cường vai trò ca các doanh nghip Vit Nam: Các doanh nghip Vit Nam cn ý thc được nhng tác đng tiêu cc ca cuc chiến tranh thương mi ti th trường cũng như bn thân doanh nghip. Doanh nghip cn đng hành cùng Nhà nước trong quá trình đi phó vi nhng biến đng xu đến t cuc chiến. Trước tiên, doanh nghip cn tăng cường cht lượng hàng hóa, đa dng v hình thc, mu mã, vi giá c phù hp đ tăng sc cnh tranh ca các doanh nghip sn xut trong nước và đi vi các doanh nghip xut khu. Tiếp đó, cn đnh hướng nâng cao chiến lược xut nhp khu ca mình theo hướng bn vng, trong đó tăng trưởng xut khu c v chiu rng và chiu sâu. Đng thi, cn tăng cường cp nht danh mc hàng hóa b áp thuế ca c M và Trung Quc, cũng như đng thái t giá ca đng USD và NDT, đ kp thi có nhng phn ng phù hp. Thêm vào đó, cn tìm hiu sâu hơn nhng quy đnh mi ca M, nht là vi các loi hàng hoá trong danh mc b áp thuế, đ đa dng hóa xut khu vào M.

Có th thy rng, cuc chiến thương mi gia M và Trung Quc đến nay vn đang ngày càng gay gt và chưa có du hiu dng li. Điu này đã, đang gây tác đng không nh ti nn kinh tế ca c hai nước, cũng như các nn kinh tế m khác trên thế gii. Vit Nam là mt nn kinh tế m, cho nên khó tránh khi nhng nh hưởng t cuc chiến tranh này đưa li, tuy nhiên, trên góc nhìn lc quan, gii phân tích cho rng, Vit Nam có th được hưởng li nếu biết tn dng các cơ hi. Chính ph Vit Nam cn nâng cao vai trò qun lý, hướng dn kết hp. Cùng vi đó, doanh nghip Vit Nam cũng cn biết tn dng, cp nht, nâng cao cht lượng đ biến nhng khó khăn thành cơ hi cho chính mình.

ThS. Trn Th Thanh Hương, Phòng Thanh tra đm bo cht lượng, Đi hc Kinh tế - K thut Công nghip

Tài liu tham kho: 1. Nguyn Ngc Anh (2017), Quan h M - Trung dưới thi Tng thng Donald Trump, Tp chí Nghiên cu nước ngoài tp 33 s 2; 2. Như Mai (2018), Chiến tranh thương mi và nhng tác đng đi vi kinh tế toàn cu; 3. Nguyn Th Thu Trung (2018), Thách thc đt ra đi vi nn kinh tế Vit Nam t cuc chiến tranh thương mi M - Trung, Tp chí Tài chính; 4.Áp lc biến đng t giá t cuc chiến tranh thương mi M - Trung, Tp chí Tài chính; 5. Nguyn Hoài (2018), Chiến tranh thương mi M - Trung nh hưởng ra sao ti kinh tế Vit Nam; 6.Phương Anh (2018), Cuc chiến thương mi M - Trung: Vit Nam cn có nhng đi sách kp thi và phù hp, Tp chí Tài chính.

Xem 1002 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.