Thứ hai, 20 Tháng 5 2019
TIN MỚI

Không nên quy định hình thức giải ngân cho vay tiêu dùng

Khong nen quy dinh hinh thuc giai ngan cho vay tieu dungNgân hàng Nhà nước đang ly ý kiến d tho thông tư sa đi Thông tư s 43/2016/TT-NHNN (Thông tư 43) quy đnh v cho vay tiêu dùng ca công ty tài chính. D tho có mt s ni dung đáng lưu ý và có xu hướng siết cht hot đng ca công ty tài chính.

Theo đó, d tho quy đnh hình thc công ty tài chính gii ngân cho vay tiêu dùng theo hai cách: Gii ngân thông qua bên th hưởng (bên cung ng hàng hóa, dch v) và gii ngân trc tiếp cho khách hàng. Công ty tài chính ch được gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay đi vi khách hàng đã và đang vay ti công ty tài chính đó, được đánh giá có lch s tr n tt theo quy đnh ni b ca công ty tài chính và không có n xu theo kết qu phân loi nhóm n ca Trung tâm thông tin tín dng quc gia Vit Nam đến thi đim gn nht tính t thi đim ký kết hp đng cho vay tiêu dùng.

Đng thi, công ty tài chính phi đm bo tng dư n cho vay tiêu dùng gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay (cho vay tin mt) không vượt quá 30% tng dư n tín dng tiêu dùng ca công ty tài chính. Lý do là vì, theo NHNN, cho vay gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay có ri ro cao, khó kim soát mc đích s dng vn vay, nên cn hướng đến khách hàng đã vay ti công ty tài chính và có lch s tr n tt.

TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hi đng tư vn chính sách tài chính - tin t quc gia trao đi xung quanh vn đ này.

Vic có nhng gii hn trong qun lý là điu cn thiết và thc tế trong lĩnh vc tài chính, có rt nhiu gii hn như vy, chng hn t l s dng vn ngn hn cho vay trung dài hn, t l cho vay mt khách hàng trên vn t có, t l tăng trưởng tín dng,… Tuy nhiên, vic đt mt gii hn trong cho vay tiêu dùng cn thiết phi xem xét k hơn, nht là đt mt mc có th gây nhiu tác đng không có li ti hot đng trong cho vay công ty tài chính.

Th nht, hn chế này s gây ra tr ngi đi vi nhng khon vay nh, nhưng s lượng mc đích s dng ca khách hàng không h nh. Khi đó, th tc hành chính, chi phí h sơ, vic chng minh mc đích s dng vn s tr nên vô cùng phc tp. Thm chí s đy chi phí vay lên cao hơn hoc thm chí, khách hàng s không th tiếp cn được vi công ty tài chính. Phi nhìn nhn rng, người tiêu dùng có quyn s dng tin vay theo mc đích vay. Ví d như vay tiêu dùng 30 triu đng, người tiêu dùng có th s dng vào nhiu mc đích khác nhau như mua sm trang thiết b, tài tr cho con đi hc, thm chí là khám sc khe, cha bnh… mà mt nhiu th tc chng minh mc đích s dng đ được gii ngân thì đến khi vay được mi chuyn đã l ri.

Hoc như trường hp nhng vùng quê, min núi xa xôi, khi vay tiêu dùng đ đóng góp qu cho đa phương, hoc trường hp cưới xin, ma chay… s cn gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay nhưng li b gii hn t l gii ngân trc tiếp; hoc đ gii ngân thông qua bên th hưởng s vô cùng phc tp, thm chí, chưa chc bên th hưởng đã có tài khon đ có th nhn tin.

Th hai, vic phân bit hình thc gii ngân như d tho có th tr thành k h cho nhng đi tượng xu li dng và trc li. Ví d, trường hp khách hàng mun nhn tin trc tiếp đ tiêu dùng theo nhu cu ca h, có th móc ni vi các đơn v trung gian cung ng hàng hóa, dch v đ làm h sơ, chng minh mc đích vay vn và được gii ngân qua bên th hưởng. Tuy nhiên, ngay sau khi nhn tin, bên cung ng hàng hóa, dch v chuyn li tin cho khách hàng và nhn phí hoa hng t khách hàng. Như vy, vô hình chung khách hàng s phi chu phí hai ln, va phi tr tin đã vay kèm lãi sut cho công ty tài chính, va phi tr tin hoa hng cho bên cung ng hàng hóa, nhưng thc cht, mc đích s dng cũng đã thay đi. Vic lách lut này hoàn toàn có th xy ra trên thc tế và người chu thit ln nht chính là khách hàng có nhu cu vay. Trong bi cnh “tín dng đen” đang din biến phc tp như hin nay, vic hn chế này s đy khách hàng tìm đến loi hình tín dng phi chính thc này nhiu hơn, bi nhu cu tiêu dùng cao và có tht trên th trường.

Th ba, chính cơ quan hành chính Nhà nước s rt khó đ có th thanh tra, giám sát được hot đng cho vay s được tiến hành theo hình thc nào. Điu đó là phi thc tế và hoàn toàn không th kim soát được, nht là trong bi cnh, tín dng tiêu dùng đang có tim năng phát trin mnh m. Thm chí theo tôi, chi phí đ có th thanh tra, giám sát vi hàng triu lượt vay tiêu dùng có th s ln hơn c chi phí lãi vay trong nhiu trường hp. Ngoài ra, vic quy đnh này là không cn thiết, bi thc tế, khi vay tiêu dùng, khách hàng đã phi chu quy đnh theo hp đng và chng minh kh năng tr n; còn công ty tài chính đã phi thm đnh và chu trách nhim khi cho vay.

Th tư, trong điu kin hin nay ca Vit Nam, phn ln người nghèo đu không có tài khon ngân hàng. Và không quen vi giao dch bng tài khon, nht là vi nhng người vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn. Vy cho nên, quy đnh như dư tho chưa phù hp vi thc tin ca Vit Nam.

Theo tôi, không nên phân bit các hình hình thc gii ngân trong cho vay tiêu dùng ca công ty tài chính theo hai hình thc thông qua bên th hưởng và gii ngân trc tiếp cho khách hàng như D tho. Bi nếu làm như vy, s ny sinh nhiu bt cp và kìm hãm s phát trin ca các công ty tài chính và th trường tín dng tiêu dùng. Và đc bit là khi phân đnh 2 loi hình gii ngân này li xut hin mt loi (gii ngân trc tiếp cho khách hàng - PV) có gii hn, loi kia thì không, điu này s dn ti s khó hiu vì bn cht hình thc nào cũng đu phc v mc đích vay tiêu dùng ca người dân. Do vy, không nên phân bit loi hình gii ngân, và khi đã không phân bit thì đương nhiên s không có hn mc, ch không phi là mt hn mc cao hơn.

Trong lch s cho vay ngành ngân hàng nói chung, chúng ta đã chng kiến s thay đi, mà trong đó có s n lc rt ln ca cơ quan qun lý nhà nước, trong vic t vay ch đnh sang cho vay thương mi “thun mua va bán”. Do đó theo tôi, vic gii hn tng dư n cho vay tiêu dùng gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay không vượt quá 30% tng dư n tín dng tiêu dùng ca công ty tài chính là không tha đáng. Ngân hàng Nhà nước nên đ công ty tài chính và khách hàng t tha thun hình thc gii ngân phù hp, hn mc tín dng theo quy lut ca th trường.

Thêm mt đim na trong D tho mà nhiu công ty tài chính khá băn khoăn đó là vic công ty tài chính ch được gii ngân trc tiếp cho khách hàng vay đi vi khách hàng đã và đang vay ti công ty tài chính đó, được đánh giá có lch s tr n tt theo quy đnh ni b ca công ty tài chính và không có n xu theo kết qu phân loi nhóm n ca Trung tâm thông tin tín dng quc gia Vit Nam đến thi đim gn nht tính t thi đim ký kết hp đng cho vay tiêu dùng. Câu hi đt ra là, đi vi nhóm khác hàng mi, chưa tng vay ti công ty tài chính đó, s không th được gii ngân theo hình thc trc tiếp mà phi thông qua bên th hưởng? Như vy, nhu cu đa dng ca khách hàng đã b thu hp và không th đáp ng hết. Điu này hoàn toàn không hp lý và gây ra tr ngi ln đi vi các công ty tài chính mun phát trin khách hàng mi.

Vit Nam hin có th trường cho vay tiêu dùng vô cùng nh bé. Chính điu này đã khiến “tín dng đen” có đt n r. Quan sát đ thy, các nước Đông Nam Á hay Bc Á đã tng có mt thi chu nh hưởng ca “tín dng đen” nhưng dn dn, các nước này đã khc phc được bng cách phát trin h thng cho vay tiêu dùng chính thng.

Phi khng đnh rng, tín dng tiêu dùng hay công ty tài chính không nhng không phi là “tín dng đen”, mà còn là mt cu cánh cho nhng “khách hàng” ca loi hình này. Còn nếu mun nói ti khía cnh lãi sut cao thì nên hiu rng, ri ro cao tt nhiên s song hành vi lãi sut cao. Cao đây là so vi các khon vay giá tr ln, thi gian dài và có tài sn đm bo, ch nếu so vi nhng ri ro tim n ca loi hình vay tiêu dùng tín chp thì lãi sut này mi ch đ bù cho các chi phí vn hành.

Bên cnh đó, nhu cu trong nn kinh tế hin ti rt ln, đc bit vi doanh nghip siêu nh, h gia đình, hc sinh, sinh viên, cá nhân có ý tưởng kinh doanh, làm dch v, làm đp, hc hành, đi du lch, cha bnh… gii quyết các chi tiêu bt thường. Nếu không có tín dng tiêu dùng, “tín dng đen” s phát trin nhanh khng khiếp, tr thành vn đ như ca Hàn Quc cách đây 20 năm. Khi đó, Chính ph các nước này đã đy mnh tín dng tiêu dùng đ gim ti đa “tín dng đen”, vn to ra nhng bt n xã hi và c v th trường tin t.

Nếu Vit Nam mun gii quyết nhng bước cơ bn v “tín dng đen”, thì Chính ph cn phi đy mnh các t chc tài chính phi ngân hàng và ngành ngân hàng cũng phi dùng ngun lc đ cho vay tiêu dùng, hướng đến mc tiêu đ lãi sut cho vay tiêu dùng mc hp lý và th trường tín dng tiêu dùng phát trin lành mnh, bn vng hơn.

Xem 146 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.